Jak poprawić koncentrację u dziecka?

Czym jest ADD?

Zaburzenia koncentracji doczekały się fachowego terminu. ADD (ang. attention-deficit disorder) definiowane jest jako zespół deficytu uwagi i traktowane jako podtyp zaburzeń ADHD. ADD nie jest jednak odpowiednikiem zespołu nadpobudliwości psychoruchowej. Osoby dotknięte zespołem deficytu uwagi wcale nie muszą być nadruchliwe czy nadpobudliwe. Mogą być odbierane przez otoczenie jako leniwi, flegmatyczni i zdezorientowani albo oderwani od rzeczywistości marzyciele. ADD charakteryzuje się między innymi zapominaniem o zadanych pracach czy planowanych wizytach, częstym gubieniem rzeczy, traceniem poczucia czasu, problemami ze skupieniem uwagi i funkcjami wykonawczymi.

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Nie rodzimy się z umiejętnością koncentracji. Uczymy się jej i ćwiczymy od pierwszych miesięcy życia. Można ją porównać do pracy konkretnego mięśnia – im częściej trenujemy, tym sprawniej funkcjonuje. Rodzice świadomi tego faktu będą częściej zapraszać dzieci do wspólnych zabaw, które będą ćwiczyć uważność i wprowadzać domowe zwyczaje, które pomogą dziecku tę ważną umiejętność pielęgnować. Warto to robić nawet gdy nie zaobserwowaliśmy większych problemów z koncentracją naszych dzieci.

Jak poprawić koncentrację dziecka?

Jest kilka czynników, które mogą mieć realny wpływ na to, ze dziecko ma problemy ze skupieniem się na jednej czynności. Ich zniwelowanie może znacząco wpływać na poprawę sytuacji. Należy jednak pamiętać, że poprawa ta nie nastąpi spektakularnie i z dnia na dzień. Procesy związane z uważnością wymagają czasu, cierpliwości i konsekwencji.

Właściwa ilość snu

Wszyscy wiemy, że sen jest potrzebny, ale możemy nie zdawać sobie sprawy, że ma on kluczowe znaczenie dla możliwości koncentracji. Wypoczęty mózg jest w stanie dłużej skupić się na zadaniu. Dzieci do właściwego funkcjonowania potrzebują zazwyczaj minimum 9 godzin snu, którego jakość też jest ważna – a więc snu bez grającego telewizora w tle, szumiącego komputera, migającego telefonu…

Niwelowanie rozpraszaczy i hałasów

Nowoczesne technologie nie sprzyjają koncentracji. Nie nauczymy dziecka skupiać się na jednej czynności jeśli będzie w czasie jej wykonywania zerkało na telefon czy telewizor. Nie twierdzę, że w domu musi panować grobowa cisza – każde dziecko jest inne i niektóre wręcz potrzebują jakiś dźwięków w tle. Wtedy może sprawdzić się cicha, spokojna muzyka czy szumiące akwarium.

Odpowiednie miejsce do pracy/zabawy

Małe dzieci najchętniej bawią się na podłodze, ale im starsze, tym więcej czasu spędzają na krzesłach i przy biurkach. Dziecko musi mieć spokojną i wygodną przestrzeń do pracy. Dobre dopasowanie oparcia krzesła, oświetlenia miejsca pracy, wysokości biurka jest tak oczywiste, że czasem o tym zapominamy tak jak o tym, ze dzieci szybko rosną i sprzęt trzeba do ich wzrostu dopasowywać. Niewygodna pozycja, przygarbienie czy słabe oświetlenie nie pomogą dziecku w skupieniu się na pracy. Warto też pomyśleć nad przestawieniem biurka tak, aby ograniczyć sztuczne oświetlenie na rzecz naturalnego, co będzie aktywować produkcję witaminy D.

Zdrowa dieta

Kolejna oczywistość, o której w codziennym pośpiechu często zapominamy. Koncentracji sprzyja jedzenia śniadania, pełnoziarniste produkty zbożowe i jajka (wpływają na budowanie komórek odpowiedzialnych za pamięć), pokarmów bogatych w żelazo i suszonych owoców zwiększających bystrość myślenia oraz ryb bogatych w olej będących źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 związanych ze zdolnościami uczenia się.

Aktywności na świeżym powietrzu

Istnieją badania, które udowodniły, że zaledwie półgodzinna aktywność na świeżym powietrzu zwiększała zdolność koncentracji dzieci nadpobudliwych tak, jak najpopularniejsze leki podawane przy ADHD. Spacer na łonie natury to także okazja do ćwiczeń wspomagających spostrzegawczość i koncentrację – wyszukiwanie takich samych roślin, nauka nazw ptaków mogą być dla dziecka fascynującą zabawą.

Podsumowanie

Koncentracja jest umiejętnością, która rozwija się stopniowo i wymaga regularnego ćwiczenia. Nie każde dziecko, które łatwo się rozprasza, ma zaburzenia koncentracji. W wielu przypadkach trudności wynikają z wieku, zmęczenia, nadmiaru bodźców, niewłaściwej organizacji nauki lub zbyt wysokich oczekiwań stawianych przez dorosłych. Dlatego tak ważne jest, aby najpierw przyjrzeć się codziennym nawykom i warunkom, w jakich dziecko funkcjonuje.

Ogromny wpływ na zdolność skupienia uwagi mają odpowiednia ilość snu, aktywność fizyczna, zdrowa dieta, ograniczenie rozpraszaczy oraz stworzenie spokojnego miejsca do nauki. Warto pamiętać, że koncentrację można rozwijać każdego dnia poprzez zabawę, wspólne aktywności i cierpliwe wspieranie dziecka. Efekty nie pojawiają się od razu, ale systematyczne działania przynoszą trwałe rezultaty.

Jeśli jednak trudności z koncentracją utrzymują się przez dłuższy czas, wpływają na naukę, codzienne funkcjonowanie lub towarzyszą im problemy z organizacją, pamięcią czy wykonywaniem prostych obowiązków, warto skonsultować się ze specjalistą. Odpowiednia diagnoza pozwala odróżnić naturalne trudności rozwojowe od zaburzeń wymagających wsparcia, takich jak ADD czy ADHD.

Jeśli zauważasz, że Twoje dziecko ma coraz większe problemy ze skupieniem uwagi, szybko się rozprasza, nie kończy rozpoczętych zadań lub trudności te wpływają na jego funkcjonowanie w szkole i w domu, warto skonsultować się ze specjalistą w naszym ośrodku. Wspólnie pomożemy znaleźć przyczynę problemu i dobrać odpowiednie formy wsparcia.