RAZEMQ

Autor: Mariusz Woźniak

  • Jak budować pewność siebie u dziecka?

    Jak budować pewność siebie u dziecka?

    Jak budować pewność siebie u dziecka?

    Każdemu z nas zdarzają się chwile zwątpienia we własne możliwości. To naturalna część życia, która pojawia się szczególnie wtedy, gdy mierzymy się z czymś nowym, trudnym lub nieznanym. W takich momentach kluczowe staje się wsparcie, zrozumienie i budowanie wewnętrznego przekonania, że „dam sobie radę”, nawet jeśli nie wszystko od razu wychodzi idealnie.

    Dzieci, podobnie jak my, również bywają nieśmiałe i nerwowe — zwłaszcza w nowych sytuacjach, wśród nieznanych osób czy wtedy, gdy czują się oceniane. Ich poczucie własnej wartości dopiero się kształtuje, dlatego tak bardzo potrzebują mądrego wsparcia dorosłych. To właśnie rodzice i opiekunowie pomagają im zrozumieć emocje, nazwać lęki i stopniowo je oswajać, zamiast je ignorować lub bagatelizować.

    Budowanie pewności siebie u dziecka to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i konsekwencji. Nie chodzi o to, by eliminować wszystkie trudności, ale by uczyć dziecko, jak sobie z nimi radzić. Dzięki temu z czasem zaczyna wierzyć we własne możliwości, podejmować wyzwania i odważniej wchodzić w nowe sytuacje, mimo pojawiającego się stresu czy niepewności. Jak więc nauczyć je walczyć ze swoją nieśmiałością?

    Precz z szufladkowaniem!

    Nikt z nas nie lubi łatek. Unikaj więc naklejania ich swojemu dziecku. Twoje dziecko może i jest nieśmiałe i nerwowe. Ale podkreślając to na każdym kroku możesz tą nieśmiałość jedynie wzmocnić i sprawić, że Twoje słowa staną się samospełniającą się przepowiednią.

    OK, pozbyłeś się już wszystkich łatek. Ale co jeśli całe otoczenie w kółko powtarza „Ależ ona jest nieśmiała” w obecności Twojego dziecka? Wtedy nie pozostaje Ci nic innego, jak tylko sprawić aby Twój maluch wyszedł z tej sytuacji w pozytywnym świetle. Wystarczy delikatne przewartościowanie „Moja córeczka woli wszystko przemyśleć, zanim podejmie działanie”, „Krzyś lubi posłuchać innych przed wyrażeniem swoich poglądów”.

    Akceptuj uczucia swojego dziecka!

    Twoje dziecko ma prawo czuć się onieśmielone i zdenerwowane. Więc zamiast mówić „Nie bądź niemądry, chłopcy muszą być odważni”, „Nie przesadzaj, nie ma się czego bać”, powiedz „Wygląda na to, że się troszkę zdenerwowałaś, to zrozumiałe”. Otaczając swoje dziecko troską i zrozumieniem pokazujesz mu, że jego uczucia są ważne i sprawiasz, że czuje się bardziej pewne siebie i bezpieczne.

    Dawaj przykład

    Dzieci uczą się umiejętności społecznych z obserwacji. To właśnie Ciebie najczęściej obserwują, dawaj więc przykład swoim zachowaniem – bądź ciepła i przyjazna dla ludzi, których nie znasz i przedstawiaj się gdy spotykasz nowe osoby. Nie wahaj się prosić o pomoc, mów przyjaciołom komplementy i dziękuj innym za poświęcony czas.

    Pokaż jak inni radzili sobie z trudnościami

    Uspokajaj wątpliwości swojej pociechy mówiąc, że „Każdemu czasem zdarza się czuć niepewnie”. Możesz też odnieść się do sytuacji, które były trudne dla Ciebie i opowiedzieć jak próbowałaś je przezwyciężyć: „Wiesz, czasem w pracy też boję się powiedzieć coś na głos, ale zawsze się przełamuję i potem czuję się z tym naprawdę dobrze”. Świetnie sprawdzą się też książkowe historyjki z udziałem ulubionych bohaterów Twojego dziecka. Na ich przykładzie możesz pokazać dziecku jak można stawić czoła lękom i pokonywać wyzwania.

    Zabawcie się w teatr

    Pomyśl o konkretnych sytuacjach, które sprawiają, że Twój maluch robi w tył zwrot i spróbuj zidentyfikować umiejętności, które mogą pomóc mu odnaleźć się w tych trudnych momentach. Doskonałym sposobem na doskonalenie tych umiejętności jest zabawa w odgrywanie scenek. Na przykład, jeśli Twoje dziecko podpiera ściany na przyjęciach urodzinowych, zaaranżuj zabawę w właśnie taką imprezę. Użyj ulubionych lalek lub misiów i przećwicz z maluchem różne interakcje: wręczanie prezentu małemu jubilatowi, powitanie z innymi dziećmi, zapytanie dorosłego gdzie jest toaleta, podziękowanie za dobrą zabawę przy wyjściu.

    Twórz okazje

    Nowe umiejętności przećwiczone? OK, teraz delikatnie zachęć malucha do wcielenia ich w życie poprzez tworzenie okazji do sprawdzenia się. Pamiętaj, aby robić to stopniowo, krok po kroku. Na przykład, jeśli Twoja córeczka chciałaby chodzić na balet, ale denerwuje się na samą myśl o zostaniu samej wśród obcych dzieci – towarzysz jej w oglądaniu zajęć przez pierwszy tydzień. Następnie zasugeruj, aby w kolejnym tygodniu przyłączyła się na ostatnie 10 minut zajęć, podczas gdy Ty będziesz obecna w sali. W trzecim tygodniu wzmacniaj jej pewność siebie opuszczeniem sali na krótkie okresy. Wkrótce Twoja córka znakomicie odnajdzie się w grupie i będzie samodzielnie uczestniczyć w pełnych zajęciach.

    Nie ingeruj

    Kusi Cię, aby wyręczać Twoje ostrożne na co dzień dziecko? Wcale mu to nie pomaga, a wręcz może okazać się szkodliwe. Gdy maluch staje w obliczu nowych sytuacji i uczy się nowych rzeczy, staraj się nie ingerować więcej niż to konieczne. W przeciwnym razie zamiast budować jego pewność wzmocnisz jego niepewność i uczynisz zależnym od innych. Pozwól dziecku uczyć się metodą prób i błędów. W ten sposób pomagasz mu rozwijać poczucie własnej wartości i pewności siebie.

    Nie pokazuj, że wątpisz – pokaż, że wierzysz

    Nawet jeśli masz jakiekolwiek obawy lub wątpliwości, czy Twój maluch sobie poradzi – ukryj je. Połącz akceptację uczuć swojego dziecka z zapewnieniami, że w niego wierzysz: “Widzę, że czujesz się trochę zaniepokojony, ale jestem naprawdę przekonany, że będziesz w stanie sobie z tym poradzić”.

    Chwal konkretne zachowania

    Pomóż swojemu dziecku poprawić jego samoocenę używając pochwał jasno określających konkretne zachowania: “Powiedziałeś cześć, mimo że czułeś się zdenerwowany, to było bardzo odważne!”. To pomoże dziecku rozwinąć wewnętrzne poczucie spełnienia i dumy.

    Mów i pokaż, że kochasz

    Okazuj dziecku czułość i regularnie powtarzaj, jak bardzo jest kochane. Ciepłe, zabawne i czułe relacje z dzieckiem napełnią go poczuciem, że jest doceniane i akceptowane. Ma to zasadnicze znaczenie dla rozwoju wewnętrznej pewności siebie, niezbędnej do zbliżeń i interakcji z innymi.

    Zasięgnij porady specjalisty

    Jeśli Twoje dziecko jest przewlekle smutne i wycofane, nie jest w stanie stawić czoła wszelkim sytuacjom społecznym, nagle zmieniło się z otwartego w ciche i niespokojne, czy też nie wykazuje żadnego zainteresowania interakcjami z innymi, to warto rozważyć uzyskanie profesjonalnego wsparcia. Umów się na wizytę u specjalisty w naszym ośrodku w celu omówienia możliwości.

    Zapisz tutaj dziecko na konsultację.
    Zadzwoń i umów wizytę pod nr tel: 533 983 934.

    Pomożemy dobrać najlepszą formę wsparcia dla Twojego dziecka.

  • Jak rozmawiać z dzieckiem na trudne tematy?

    Jak rozmawiać z dzieckiem na trudne tematy?

     Jak rozmawiać z dzieckiem na trudne tematy?

    Rozmowy z dzieckiem o trudnych sprawach – takich jak rozwód, choroba czy śmierć – są jednym z największych wyzwań w rodzicielstwie. To sytuacje, w których sami często czujemy się niepewnie, bo nie wiemy, jak dobrać słowa, żeby nie zranić dziecka, a jednocześnie nie wprowadzić go w błąd.

    Wielu dorosłych zastanawia się, czy mówić wszystko wprost, czy raczej chronić dziecko przed trudną prawdą. Pojawia się też lęk przed jego reakcją – płaczem, złością czy pytaniami, na które sami nie znamy odpowiedzi.

    Nie ma jednego idealnego sposobu prowadzenia takich rozmów. Są jednak pewne zasady, które pomagają przejść przez ten proces spokojniej, bardziej świadomie i z większym poczuciem, że wspieramy dziecko, a nie dodatkowo je obciążamy.

    Mów prawdę, ale dostosowaną do wieku dziecka

    Wielu rodziców, chcąc chronić dziecko, unika prawdy lub ją zniekształca. Pojawiają się komunikaty typu: „babcia wyjechała”, „tata tylko na chwilę się wyprowadził” czy „ciocia zmieniła fryzurę”. Takie słowa mogą chwilowo zmniejszyć napięcie, ale nie rozwiązują problemu – dziecko i tak prędzej czy później zorientuje się, że coś jest nie tak.

    Co więcej, niespójne komunikaty mogą prowadzić do utraty zaufania. Dziecko może zacząć wątpić w to, co mówią dorośli, a także w swoje własne odczucia i intuicję. Może też przestać zadawać pytania, obawiając się, że nie usłyszy szczerej odpowiedzi.

    Dlatego kluczowa zasada brzmi: mów prawdę, ale w sposób prosty i dostosowany do wieku dziecka. Nie chodzi o przekazywanie wszystkich szczegółów, ale o uczciwość i jasność.

    Przedszkolakowi wystarczy powiedzieć, że mama i tata nie będą już razem, ale nadal bardzo go kochają i będą się nim opiekować. Starszemu dziecku można wyjaśnić więcej, na przykład że rodzice nie potrafią już być razem i wspólnie podjęli decyzję o rozstaniu. Ważne jest, aby język był prosty, konkretny i pozbawiony zbędnych szczegółów, które mogłyby przytłoczyć dziecko.

    Pokaż, że jesteś wsparciem – ale nie ukrywaj emocji

    Dziecko potrzebuje wiedzieć, że dorosły jest dla niego oparciem i potrafi poradzić sobie z trudnościami. To właśnie poczucie stabilności i bezpieczeństwa daje dziecku przestrzeń do przeżywania własnych emocji.

    Nie oznacza to jednak, że rodzic powinien ukrywać swoje uczucia. Wręcz przeciwnie – pokazywanie emocji w zdrowy, spokojny sposób jest dla dziecka bardzo ważną lekcją. Uczy je, że smutek, złość czy lęk są naturalne i że można je przeżywać bez wstydu.

    Jeśli w trakcie rozmowy pojawią się łzy czy wzruszenie – to coś zupełnie normalnego. Możesz powiedzieć dziecku: „To jest dla mnie trudne, dlatego jestem smutny(-a), ale dam sobie z tym radę”. Taki komunikat jednocześnie pokazuje emocje i daje dziecku poczucie bezpieczeństwa.

    Ważne jest jednak, aby nie odwracać ról. Dziecko nie powinno czuć, że musi pocieszać dorosłego lub brać odpowiedzialność za jego emocje. Nie powinno też być wciągane w konflikty między dorosłymi ani zmuszane do opowiadania się po którejś stronie.

    Bądź otwarty(-a) na pytania dziecka

    Dostęp do informacji obniża poziom lęku. Dzieci, nawet jeśli nie zawsze potrafią to wyrazić, potrzebują rozumieć, co się dzieje wokół nich. Brak odpowiedzi często prowadzi do tworzenia własnych wyjaśnień, które bywają bardziej przerażające niż rzeczywistość.

    Dzieci potrafią zadawać pytania, które dla dorosłych są zaskakujące lub trudne. Mogą pytać o szczegóły, które wydają się nieistotne, ale dla nich mają ogromne znaczenie. To właśnie poprzez takie pytania próbują uporządkować świat i odzyskać poczucie bezpieczeństwa.

    Jeśli nie znasz odpowiedzi, możesz to spokojnie przyznać. Pokazuje to dziecku, że nie trzeba wiedzieć wszystkiego i że niewiedza jest czymś naturalnym. Jeśli jednak znasz odpowiedź, postaraj się mówić zgodnie z prawdą i w sposób dostosowany do jego możliwości rozumienia.

    Zachęcanie dziecka do mówienia o swoich myślach i obawach pozwala również wychwycić błędne przekonania. Dziecko może na przykład myśleć, że rozwód rodziców jest jego winą. Dopiero rozmowa daje możliwość skorygowania takich myśli.

    Dawaj dziecku poczucie wpływu

    W trudnych sytuacjach dziecko bardzo często traci poczucie kontroli. Świat, który był dla niego przewidywalny, nagle się zmienia, co może wywoływać lęk i niepewność.

    Dlatego tak ważne jest dawanie dziecku możliwości wyboru tam, gdzie tylko jest to możliwe. Nie chodzi o podejmowanie decyzji za dorosłych, ale o drobne obszary, w których dziecko może poczuć sprawczość.

    Może to być wybór dotyczący uczestnictwa w pogrzebie, odwiedzin w szpitalu czy sposobu spędzania świąt. Dla dorosłego mogą to być małe decyzje, ale dla dziecka mają ogromne znaczenie.

    Poczucie wpływu wzmacnia jego bezpieczeństwo i pomaga lepiej radzić sobie z trudnymi emocjami. Dziecko, które ma choć niewielką kontrolę nad sytuacją, czuje się mniej bezradne i łatwiej adaptuje się do zmian.

    Podsumowanie

    Rozmowy z dzieckiem o trudnych tematach wymagają odwagi, szczerości i dużej uważności. To nie są łatwe momenty – ani dla dziecka, ani dla dorosłego. Często towarzyszy im niepewność, emocje i obawa, czy na pewno robimy to „dobrze”. Warto jednak pamiętać, że nie chodzi o perfekcję ani o idealnie dobrane słowa. Najważniejsza jest obecność i gotowość do bycia przy dziecku w tym, co dla niego trudne.

    Dziecko nie potrzebuje perfekcyjnych wyjaśnień ani gotowych odpowiedzi na wszystkie pytania. Potrzebuje dorosłego, który jest autentyczny, mówi prawdę w sposób dostosowany do jego możliwości i nie ucieka od emocji – ani swoich, ani dziecka. To właśnie taka postawa uczy dziecko, że trudne sytuacje są częścią życia, ale nie trzeba przechodzić przez nie samemu.

    Ogromne znaczenie ma także sposób, w jaki reagujemy na emocje dziecka. Czy je zauważamy? Czy dajemy przestrzeń na ich przeżywanie? Czy próbujemy je „naprawić”, czy raczej towarzyszymy? To właśnie w tych momentach dziecko uczy się, że jego uczucia są ważne i że ma prawo je wyrażać.

    Rozmowy o trudnych sprawach to nie jednorazowe wydarzenie, ale proces. Dziecko może wracać do tematu, zadawać nowe pytania, zmieniać sposób rozumienia sytuacji. Każda taka rozmowa jest okazją do budowania relacji i pogłębiania wzajemnego zaufania.

    To właśnie w takich momentach – pełnych emocji, niepewności, ale też bliskości – buduje się fundament relacji na lata. Dziecko uczy się, że może przyjść do rodzica z każdym problemem, że zostanie wysłuchane i potraktowane poważnie. A to poczucie bezpieczeństwa i zaufania jest jednym z najważniejszych elementów zdrowego rozwoju emocjonalnego.

  • Czy moje dziecko jest egoistyczne? Czym naprawdę jest egocentryzm u dzieci?

    Czy moje dziecko jest egoistyczne? Czym naprawdę jest egocentryzm u dzieci?

    Czy moje dziecko jest egoistyczne? Czym naprawdę jest egocentryzm u dzieci?

    Egocentryzm to postawienie siebie w centrum świata, a zarazem charakterystyczna cecha małych dzieci, stanowiąca ważny etap ich poznawczego, emocjonalnego i społecznego rozwoju oraz warunek kształtowania się osobowości. Dzięki niemu dziecko stopniowo buduje poczucie własnej tożsamości, uczy się wyrażać swoje potrzeby i zaznaczać swoją odrębność.

    To właśnie dzięki egocentryzmowi dziecko zaczyna rozumieć, że „jest kimś osobnym” – ma własne zdanie, emocje i pragnienia. W naturalny sposób dba więc o swoje interesy i chce, aby jego potrzeby były zauważone. Bywa jednak, że w osiąganiu tego celu stawia czynny lub bierny opór, traktowany przez dorosłych jako nieposłuszeństwo. W rzeczywistości jest to często próba budowania autonomii, a nie celowe działanie przeciwko rodzicom. Jak więc pomóc dziecku przejść drogę od egocentryzmu do współpracy?

    Choć jeszcze jakiś czas temu wydawało się to nie do pomyślenia, dzisiaj nietrudno spotkać egocentryczne dziecko tyranizujące swych rodziców.  W wielu przypadkach takie zachowania prowadzą do napięć w rodzinie, a nawet do sytuacji, w których opiekunowie decydują się na skorzystanie ze specjalistycznej pomocy.

    Na czym polega problem?

    Egocentryczne dziecko może próbować przejąć kontrolę nad otoczeniem i funkcjonowaniem całej rodziny.  W jego percepcji świat powinien odpowiadać jego potrzebom, a brak ich natychmiastowego zaspokojenia wywołuje silne emocje. Pozostałych członków rodziny zaczyna traktować instrumentalnie – jako osoby, które mają spełniać jego oczekiwania. Kiedy tak się nie dzieje, pojawiają się wybuchy złości, frustracja, a czasem nawet agresja.

    Warto jednak pamiętać, że za takim zachowaniem nie stoi „zła wola” dziecka. Najczęściej jest to efekt braku umiejętności radzenia sobie z emocjami oraz niewykształconej jeszcze zdolności do przyjmowania perspektywy innych osób. Dziecko nie jest zdolne do znoszenia codziennych frustracji ani do zrozumienia, że inni mają swoje potrzeby i ograniczenia. To prowadzi do napięć i utrwala przekonanie, że świat powinien się do niego dostosować.

    Skąd bierze się egocentryzm?

    Z badań wynika, że predyspozycje genetyczne mogą częściowo wpływać na to, jak dziecko reaguje emocjonalnie i jak radzi sobie z frustracją.  Niektóre dzieci są bardziej impulsywne, wrażliwe lub intensywnie reagujące, co może sprzyjać nasileniu egocentrycznych zachowań.

    Jednocześnie ogromną rolę odgrywa środowisko wychowawcze. Udowodniono, że egocentryzm częściej obserwuje się w rodzinach o wysokim lub średnim poziomie życia, gdzie dzieci mają łatwiejszy dostęp do zasobów i szybciej otrzymują to, czego chcą. Warto jednak podkreślić, że nie chodzi tu o sam poziom materialny, lecz o styl wychowania i sposób reagowania na potrzeby dziecka.

    Zauważa się również, że problem częściej dotyczył chłopców, choć obecnie różnice te stopniowo się wyrównują. Może to wynikać ze zmian społecznych oraz sposobów wychowywania dzieci niezależnie od płci.

    Rola rodziców – kluczowy czynnik

    Jednym z najważniejszych czynników wpływających na rozwój egocentryzmu jest podejście rodziców.  Jeśli dziecko nie doświadcza jasno wyznaczonych granic, zaczyna testować, jak daleko może się posunąć. W sytuacji, gdy jego potrzeby są zawsze natychmiast zaspokajane, uczy się, że nie musi czekać, negocjować ani uwzględniać innych.

    Z drugiej strony nadmierna surowość i brak przestrzeni na wyrażanie siebie również mogą prowadzić do problemów – dziecko może wtedy reagować buntem lub silnym oporem. Kluczowe jest znalezienie równowagi między empatią a konsekwencją.

    Zdaje się również, że coraz wcześniejsze wchodzenie dzieci w wymagające środowiska, takie jak szkoła, może sprzyjać nasileniu trudnych zachowań.  Dziecko, które nie jest jeszcze gotowe emocjonalnie, może reagować frustracją i próbą przejęcia kontroli w innych obszarach życia.

    Jak wspierać dziecko w rozwoju?

    Najważniejsze jest zrozumienie, że egocentryzm sam w sobie nie jest czymś złym – jest etapem rozwoju. Problem pojawia się wtedy, gdy utrwala się i zaczyna utrudniać funkcjonowanie dziecka oraz jego relacje z innymi.

    Dlatego tak ważne jest uczenie dziecka radzenia sobie z frustracją, czekania na swoją kolej oraz dostrzegania potrzeb innych osób. W praktyce oznacza to stawianie granic, ale jednocześnie tłumaczenie emocji i wspieranie dziecka w ich przeżywaniu.

    Dziecko potrzebuje doświadczać zarówno tego, że jest ważne, jak i tego, że nie zawsze wszystko będzie po jego myśli. To właśnie w tych momentach buduje się odporność psychiczna, zdolność do współpracy i empatia.

    Dlaczego edukacja rodziców jest tak ważna?

    Jeżeli wiadomo, że sposób wychowania ma ogromny wpływ na rozwój dziecka, to nie ulega wątpliwości, że rodzice powinni poszerzać swoją wiedzę w tym zakresie.  Świadomość mechanizmów psychologicznych pozwala inaczej spojrzeć na zachowanie dziecka – nie jako na „złośliwość”, ale jako na komunikat o jego potrzebach.

    To właśnie wiedza i uważność dorosłych decydują o tym, czy egocentryzm stanie się zdrowym etapem rozwoju, czy przerodzi się w utrwalony wzorzec trudnych zachowań.

    Podsumowanie

    Egocentryzm u dzieci nie jest czymś niepokojącym samym w sobie – stanowi naturalny i potrzebny etap rozwoju. To dzięki niemu dziecko buduje swoją tożsamość, uczy się wyrażać potrzeby i zaznaczać swoją obecność w świecie. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy ten etap nie przechodzi stopniowo w zdolność do współpracy, empatii i uwzględniania innych osób.

    Kluczową rolę w tym procesie odgrywają dorośli. To oni poprzez swoje reakcje, granice i sposób komunikacji pokazują dziecku, jak funkcjonować w relacjach. Brak konsekwencji, nadmierne uleganie czy wyręczanie dziecka mogą nieświadomie wzmacniać egocentryczne postawy i utrudniać rozwój kompetencji społecznych.

    Warto pamiętać, że zachowanie dziecka jest zawsze jakąś formą komunikatu. Zamiast skupiać się wyłącznie na jego „poprawianiu”, dobrze jest spróbować zrozumieć, co za nim stoi – jakie potrzeby, emocje lub trudności. To właśnie takie podejście daje największą szansę na realną zmianę.

    Wspieranie dziecka w przechodzeniu od egocentryzmu do współpracy to proces, który wymaga cierpliwości, konsekwencji i uważności. Jednak to właśnie dzięki niemu dziecko uczy się funkcjonować w świecie społecznym, budować relacje i radzić sobie z wyzwaniami codzienności.

  • Czym jest terapia ręki i dlaczego jest tak ważna?

    Czym jest terapia ręki i dlaczego jest tak ważna?

    Czym jest terapia ręki i dlaczego jest tak ważna?

    Terapia ręki to specjalistyczna forma wsparcia, która koncentruje się na rozwijaniu sprawności dłoni, palców oraz całej kończyny górnej. Choć wielu rodziców kojarzy ją głównie z nauką pisania, w rzeczywistości jest to znacznie bardziej złożony proces, obejmujący całe ciało dziecka. Prawidłowa praca ręki zaczyna się bowiem od stabilnej postawy, odpowiedniego napięcia mięśniowego i dobrej koordynacji ruchowej.

    Czym jest terapia ręki?

    Terapia ręki to działania ukierunkowane na poprawę motoryki małej, czyli precyzyjnych ruchów dłoni i palców, ale także na rozwój motoryki dużej. Oznacza to, że zanim dziecko zacznie ćwiczyć prawidłowy chwyt kredki czy pisanie, terapeuta skupia się na wzmocnieniu obręczy barkowej, stabilizacji tułowia oraz poprawie świadomości ciała (propriocepcji).

    Dzięki temu możliwe jest budowanie solidnych fundamentów pod dalszy rozwój umiejętności manualnych. Dopiero na tej bazie wprowadzane są ćwiczenia wymagające precyzji, takie jak rysowanie, wycinanie czy pisanie.

    Dla kogo jest terapia ręki?

    Terapia ręki jest szczególnie pomocna dla dzieci, które:

    • mają trudności z rysowaniem lub pisaniem,
    • szybko się męczą podczas czynności manualnych,
    • nieprawidłowo trzymają kredkę lub długopis,
    • mają obniżone lub podwyższone napięcie mięśniowe,
    • wykazują trudności z koordynacją ręka–oko.

    Może być również elementem wsparcia w przypadku różnych zaburzeń rozwojowych, takich jak zaburzenia integracji sensorycznej, autyzm czy problemy neurologiczne.

    Jak wygląda diagnoza?

    Pierwszym i bardzo ważnym etapem jest dokładna diagnoza. Specjalista ocenia m.in.:

    • napięcie mięśniowe dziecka,
    • postawę ciała,
    • sposób chwytu przedmiotów,
    • koordynację ruchową,
    • orientację przestrzenną.

    Dzięki temu możliwe jest indywidualne dopasowanie programu terapii. Każde dziecko ma inne potrzeby, dlatego uniwersalne rozwiązania w tym przypadku po prostu nie działają.

    Jak przebiega terapia ręki?

    Terapia ręki to proces, który odbywa się etapami. Na początku koncentruje się na przygotowaniu ciała do pracy — wzmacnianiu mięśni, poprawie stabilizacji i koordynacji. Następnie wprowadzane są ćwiczenia rozwijające sprawność dłoni i palców.

    Zajęcia mają często formę zabawy, co jest niezwykle ważne dla motywacji dziecka. W trakcie terapii wykorzystuje się różnorodne pomoce, takie jak:

    • masa plastyczna i plastelina,
    • klocki i puzzle,
    • koraliki do nawlekania,
    • piłeczki i przedmioty do ściskania,
    • tablice manipulacyjne.

    Regularność i odpowiednie dopasowanie ćwiczeń sprawiają, że dziecko stopniowo rozwija swoje umiejętności i zyskuje większą swobodę w codziennych czynnościach.

    Dlaczego terapia ręki jest tak ważna?

    Sprawność manualna ma ogromny wpływ na funkcjonowanie dziecka – nie tylko w szkole, ale także w życiu codziennym. Umiejętności takie jak pisanie, rysowanie, zapinanie guzików czy korzystanie ze sztućców wymagają dobrej koordynacji i kontroli ruchów.

    Dzieci, które mają trudności w tym obszarze, często doświadczają frustracji, spadku motywacji, a nawet obniżonej samooceny. Odpowiednio prowadzona terapia ręki pozwala nie tylko poprawić sprawność fizyczną, ale także wzmacnia poczucie kompetencji i pewności siebie.

    Podsumowanie

    Terapia ręki to skuteczne narzędzie wspierające rozwój dziecka w obszarze sprawności manualnej i koordynacji. Dzięki odpowiednio dobranym ćwiczeniom możliwe jest nie tylko poprawienie jakości pisania czy rysowania, ale przede wszystkim zwiększenie samodzielności i komfortu dziecka w codziennym funkcjonowaniu.

    Jeśli zauważasz u swojego dziecka trudności w tym obszarze, nie warto czekać – odpowiednio wczesne wsparcie może znacząco ułatwić jego rozwój i zapobiec dalszym problemom.

    W naszym ośrodku prowadzimy terapię ręki opartą na indywidualnej diagnozie i pracy dostosowanej do potrzeb dziecka, w atmosferze bezpieczeństwa i zrozumienia.

    👉 Zapisz tutaj dziecko na konsultację.
    📞 Zadzwoń i umów wizytę pod nr tel: 533 983 934.

    Pomożemy dobrać najlepszą formę wsparcia dla Twojego dziecka.

  • W jaki sposób wspierać wysoko wrażliwe dziecko?

    W jaki sposób wspierać wysoko wrażliwe dziecko?

    Termin „wysoko wrażliwe dziecko” zyskuje coraz większą popularność w mediach. 📰 Czy Twoje dziecko jest drażnione przez hałas supermarketu, hałas samochodów ciężarowych 🚚, czy reaguje histerią na każdą zmianę w codziennym rytmie? 📅 Jeśli tak, możesz zastanawiać się, czy Twoja pociecha jest wysoko wrażliwa. 🤔

    Czym jest wysoko wrażliwe dziecko?

    Wysoka wrażliwość to cecha osobowości, a nie choroba. 🌟 Mimo że wiele dzieci przeżywa nadmiar bodźców i emocji, nie każde z nich jest wysoko wrażliwe. W rzeczywistości aż 15-20% dzieci może być wysoko wrażliwych 📊, co oznacza, że co siódme, a czasem nawet co piąte dziecko, może przejawiać tę cechę. 🧑 Jak więc rozpoznać, czy Twoje dziecko jest wysoko wrażliwe? Zachęcamy do zapoznania się z infografikami, które pomogą zrozumieć tę cechę oraz dowiedzieć się, jak wspierać swoje dziecko.

    Jak wspierać wysoko wrażliwe dziecko? 🌈

    Wspieranie wysoko wrażliwego dziecka opiera się przede wszystkim na budowaniu silnej więzi emocjonalnej między dzieckiem a rodzicami. 🤝 Dziecko musi wiedzieć, że zawsze może liczyć na wsparcie, gdy nadmiar bodźców lub emocji staje się przytłaczający. Poczucie bezpieczeństwa, które zapewniają rodzice, pomaga dziecku lepiej radzić sobie z trudnościami. 🌍

    Reagowanie na nastroje dziecka 👨‍👩‍👧

    Rodzice powinni „dostroić się” do emocji swojego dziecka, okazując zrozumienie i wsparcie. Reagowanie na radość i smutek dziecka, a także pomoc w rozumieniu i zarządzaniu emocjami, są kluczowe. 😊 Pomoc w rozwijaniu umiejętności samoregulacji, szczególnie po 9. roku życia, może znacząco poprawić zdolność dziecka do radzenia sobie ze stresem i wrażliwością. 🧘‍♂️

    Czy wysoko wrażliwe dziecko można „wyleczyć”? 🚫

    Wysoka wrażliwość nie jest chorobą ani zaburzeniem, lecz cechą osobowości. 👶 Podobnie jak nie da się „wyleczyć” ekstrawertyzmu czy introwertyzmu, tak samo nie można „wyleczyć” wysokiej wrażliwości. 🌟 Można jednak pomóc dziecku zrozumieć swoje emocje i nauczyć się radzić sobie ze stresem. W przypadku trudności wychowawczych warto skonsultować się z psychologiem. 🧑‍⚕️

    Wysoka wrażliwość – przeszkoda czy zaleta? 🤔

    Wysoka wrażliwość może czasami być postrzegana jako przeszkoda, zwłaszcza gdy dziecko unika dużych grup czy imprez. 🎉 Jednak wsparcie bliskich osób może pomóc dziecku poczuć swoją wartość i pewność siebie. 💖 Warto również zwrócić uwagę na zalety wrażliwości, takie jak:

    • Dociekliwość i dokładność 🔍
    • Kreatywność i umiejętność szukania głębszych rozwiązań 🎨
    • Empatia i zdolność rozumienia uczuć innych 💞
    • Łatwość w wykonywaniu zadań wymagających skupienia i spostrzegawczości 🧠

    Pomoc w rozwijaniu umiejętności samoregulacji może sprawić, że wysoko wrażliwe dziecko stanie się wartościowym dorosłym, który dostrzega subtelności i zależności w świecie emocji. 🌟

    Czy Twoje dziecko jest wysoko wrażliwe?

    1. Głębokie przetwarzanie

    Wysoko wrażliwe dziecko często przejawia głębsze myślenie i zadawanie filozoficznych pytań. Może wykazywać się inteligentnym poczuciem humoru oraz złożonymi komunikatami. Potrzebuje więcej czasu na podjęcie decyzji. 🧠

    2. Uleganie przestymulowaniu

    Dzieci wysoko wrażliwe mogą szybko ulegać przestymulowaniu w wyniku nadmiaru bodźców. Objawy takie jak płaczliwość, problemy ze snem czy nadmierna drażliwość mogą być oznaką przestymulowania. 🚸

    3. Reaktywność emocjonalna i empatia

    Wysoko wrażliwe dzieci intensywnie przeżywają emocje i łatwo je odbierają. Są wyczulone na emocje własne i innych, co często wiąże się z większą empatią. 💞

    4. Wyczulenie na subtelne bodźce

    Wysoko wrażliwe dzieci mogą być nadwrażliwe na subtelne bodźce, takie jak zapachy czy tekstury. Może to wpływać na ich komfort w różnych środowiskach. 🌈

    Wsparcie wysoko wrażliwego dziecka polega na zrozumieniu jego cech i pomoc w radzeniu sobie z emocjami oraz nadmiarem bodźców. Świat potrzebuje osób, które dostrzegają subtelności i rozumieją emocje – Twoje dziecko może być jednym z nich! 🌍

     

  • Jak wspierać dziecko z ADHD w życiu codziennym?

    Jak wspierać dziecko z ADHD w życiu codziennym?

    Czym jest ADHD?

    ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, to zaburzenie charakteryzujące się problemami z nadpobudliwością, nadruchliwością i koncentracją uwagi. Choć częściej diagnozowane u chłopców, ADHD może występować u dzieci obu płci. Istnieją różne typy ADHD, gdzie objawy mogą obejmować zarówno nadpobudliwość, jak i trudności z koncentracją. Kluczową przyczyną są zaburzenia pracy neuroprzekaźników: dopaminy, serotoniny i noradrenaliny.

     

    Jakie są potrzeby dziecka z ADHD?

    Potrzeby dzieci z ADHD są takie same jak innych dzieci – potrzebują zrozumienia, wsparcia i zaufania. Ważne jest, aby dostrzec ich indywidualne trudności i wspierać je w obszarach, które tego wymagają, jednocześnie dając im przestrzeń do samodzielnego działania tam, gdzie jest to możliwe.

     

    Problemy dzieci z ADHD

    Dzieci z ADHD mają trudności z opanowaniem reakcji na bodźce, hierarchizowaniem informacji oraz koncentracją. Łatwo się rozpraszają, mają trudności ze zrozumieniem komunikatów abstrakcyjnych i często wpadają w zły nastrój. Dodatkowo, ich sen bywa nieregularny, są chaotyczne i niecierpliwe. Ich codzienne życie to nieustanna karuzela, gdzie trudno jest zaplanować działania i przewidzieć ich konsekwencje.

     

    Wsparcie w dobrym funkcjonowaniu w szkole

    Aby dziecko z ADHD mogło dobrze funkcjonować w szkole, ważne jest wsparcie zgodne z zaleceniami poradni psychologiczno-pedagogicznej. Oto kilka praktycznych wskazówek:

    1. Codzienne sprawdzanie zeszytów: Pomaga to w odrobieniu zadań domowych i przygotowaniu się na zajęcia. To także okazja do rozmowy o szkole i pochwalenia dziecka.

    2. Zestaw numerów telefonów do kolegów: Umożliwia to szybkie zweryfikowanie informacji o zadaniach domowych i innych szkolnych obowiązkach.

    3. Pakowanie tornistra wieczorem: Zapobiega to porannemu pośpiechowi i stresowi. Przed pakowaniem warto przeglądać zawartość tornistra, aby upewnić się, że nie ma w nim zbędnych przedmiotów.

    4. Stały kontakt z nauczycielem: Regularne rozmowy z nauczycielem pomagają w monitorowaniu postępów dziecka i dostarczają rodzicom informacji, za co można je pochwalić i jak wspierać w nauce.

     

    Wsparcie w dobrym funkcjonowaniu w domu

    Stałość i powtarzalność codziennych rytuałów jest kluczowa dla dzieci z ADHD. Unikanie niespodziewanych sytuacji i uprzedzanie o możliwych zmianach pomaga w zapobieganiu dodatkowym emocjom. Przykładowo, można powiedzieć: „W niedzielę planujemy wyjazd do lasu, ale jeśli będzie padać, przełożymy go na następny tydzień”.

     

    Wsparcie emocjonalne dla rodziców

    Pamiętaj, że jesteś dobrym rodzicem, nawet gdy jesteś zmęczony, potrzebujesz samotności, czujesz frustrację, nie zauważasz postępów dziecka czy popełniasz błędy wychowawcze. Najważniejsze jest, aby kochać i akceptować swoje dziecko takim, jakie jest. Jeśli okazujesz miłość i akceptację, budujesz najlepszy dom dla swojego dziecka.

     
     

     

     
     
  • Bezpłatne Konsultacje – DNI OTWARTE

    Bezpłatne Konsultacje – DNI OTWARTE

    Z okazji nadchodzącej jesieni chcieliśmy serdecznie zachęcić wszystkich mieszkańców Piotrkowa oraz okolic, aby oprócz domowych porządków, zadbali również o stan swojego zdrowia psychicznego.

    Serdecznie zapraszamy na DNI OTWARTE w Centrum Medyczno – Terapeutycznym RazemQ , które odbędą się już w dniach:

     19-20 października 2023r.

    Dla uczestników wydarzenia przewidujemy
    BEZPŁATNE KONSULTACJE w zakresie:

    1. Konsultacje psychologiczne dla dzieci i dorosłych
    2. Konsultacje psychologiczne dla par
    3. Konsultacje terapeutyczne dla osób uzależnionych i członków ich rodzin
    4. Konsultacje pedagogiczne dla dzieci i młodzieży
    5. Konsultacje w wstępnym rozpoznaniu trudności w pisaniu
    6. Konsultacje terapeutyczne dla dzieci i młodzieży uzależnionej od gier i Internetu
    7. Konsultacje logopedyczne dla dzieci i dorosłych
    8. Konsultacje terapii sensorycznej dla dzieci
    9. Konsultacje EEG biofeedback i QEEG biofeedback
    10. Konsultacje rehabilitacyjne dla dzieci
    11. Konsultacje w zakresie terapii Neurotektylnej

    Centrum Medyczno Terapeutycznym RazemQ

    ul. Polna 13/13 A, 97-300 Piotrków Trybunalski
    Godziny otwarcia: 9:00 – 20:00

    Prosimy o wcześniejszą rejestrację na darmowe konsultacje pod nr telefonu +48 533 983 934, lub pod adresem e-mail rejestracja@razemq.pl / ilość miejsc ograniczona

    Umów się na konsultację >>533 983 934

    ZAPRASZAMY!

    Odwiedź nasze centrum podczas DNI OTWARTYCH a otrzymasz:

  • Czym są zaburzenia osobowości?

    Czym są zaburzenia osobowości?

    Zaburzenia osobowości to złożone i trwałe wzorce myślenia, emocje oraz zachowania, które odbiegają znacząco od normy społecznej i mogą znacząco wpływać na relacje międzyludzkie, funkcjonowanie zawodowe oraz ogólną jakość życia jednostki. Zaburzenia te mogą sprawiać, że jednostka ma trudności w adaptacji do różnych sytuacji życiowych, co prowadzi do powtarzających się problemów oraz konfliktów. Radzenie sobie z zaburzeniami osobowości oraz ich leczenie są procesami skomplikowanymi, wymagającymi zaangażowania osoby dotkniętej oraz profesjonalnej pomocy terapeutycznej.

    Rodzaje Zaburzeń Osobowości:

     Istnieje wiele rodzajów zaburzeń osobowości, z których każde ma swoje charakterystyczne cechy i objawy. Przykładowe zaburzenia to:

    • Zaburzenie borderline : Charakteryzuje się niestabilnymi emocjami, impulsywnością, trudnościami w utrzymywaniu stabilnych relacji oraz tożsamością.
    • Zaburzenie narcystyczne : Osoby z tym zaburzeniem mają wygórowane poczucie własnej wartości, potrzebę uwielbienia i brak empatii wobec innych.
    • Zaburzenie unikające : Osoby cierpiące na to zaburzenie odczuwają głęboki lęk przed odrzuceniem, co prowadzi do unikania sytuacji społecznych.
    • Zaburzenie schizoidalne : Osoby z tym zaburzeniem wykazują brak zainteresowania relacjami społecznymi, są zwykle wycofane emocjonalnie oraz preferują samotność.
    • Zaburzenie zależne : Charakteryzuje się nadmierną potrzebą zależności od innych osób i trudnościami w podejmowaniu decyzji bez ich akceptacji.

    Jak możemy radzić sobie z zaburzeniami osobowości?

    • Pierwszym krokiem jest uświadomienie sobie, że istnieje problem, oraz akceptacja swoich trudności.
    • Wsparcie rodziny, przyjaciół oraz grupy wsparcia może pomóc w łagodzeniu uczuć samotności i izolacji.
    • Terapia indywidualna, grupowa prowadzona przez wykwalifikowanego terapeutę może pomóc w identyfikacji problemów oraz opracowaniu strategii radzenia sobie.
    • Terapia może pomóc w nauce zdrowych mechanizmów radzenia sobie, budowaniu zdrowej samooceny oraz rozwijaniu umiejętności interpersonalnych.

    Jakie są metody leczenia:

    Leczenie zaburzeń osobowości jest procesem długotrwałym i indywidualnym. W zależności od rodzaju i nasilenia zaburzenia, podejścia terapeutyczne mogą obejmować:

    1.    Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): Pomaga w identyfikacji negatywnych wzorców myślowych i zachowań, a następnie w zastąpieniu ich bardziej zdrowymi.

    2.    Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT): Skoncentrowana na regulacji emocji i radzeniu sobie ze stresem, często stosowana w zaburzeniu borderline.

    3.    Terapia psychodynamiczna: Odkrywanie głęboko zakorzenionych przyczyn i konfliktów, które wpływają na osobowość.

    4.    Terapia grupowa: Umożliwia osobom z zaburzeniami osobowości uczenie się od innych oraz praktykowanie umiejętności społecznych.

    5.    Farmakoterapia: W niektórych przypadkach leki mogą być stosowane w celu łagodzenia objawów, takich jak lęk czy depresja.

    Leczenie zaburzeń osobowości to proces wymagający czasu, zaangażowania i cierpliwości zarówno ze strony osoby dotkniętej, jak i terapeuty. Kluczowym celem jest poprawa jakości życia oraz zdolności funkcjonowania w społeczeństwie. Warto podkreślić, że każda osoba jest unikalna, a podejście terapeutyczne powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb i cech osobowości pacjenta.

  • Jak odróżnić nieśmiałość od stanów lękowych u dziecka?

    Jak odróżnić nieśmiałość od stanów lękowych u dziecka?

    Odróżnienie lęku od nieśmiałości u dziecka może być trudne, ponieważ oba zjawiska mogą manifestować się w podobny sposób. Niemniej jednak, istnieją pewne cechy charakterystyczne każdego z tych stanów, które mogą pomóc w ich zrozumieniu i odróżnieniu.

    Warto zaznaczyć, że nieśmiałość i lęk mogą się czasem nakładać, a niektóre dzieci mogą być zarówno nieśmiałe, jak i lękliwe w różnych sytuacjach. Jeśli rodzice mają wątpliwości co do zachowania dziecka, warto skonsultować się z psychologiem lub specjalistą ds. rozwoju dziecięcego, który może pomóc w dokładnej ocenie sytuacji i ewentualnej interwencji.

    Poniżej przedstawiamy kilka wskazówek, które mogą pomóc w zrozumieniu różnic między lękiem a nieśmiałością u dziecka:

    Lęk u dziecka:

    1. Lęk wywołany sytuacją, obiektem lub myślą może prowadzić do wyraźnych objawów stresu i niepokoju u dziecka. Może się ono martwić, płakać, unikać danej sytuacji, a czasem nawet doświadczać ataków paniki.

    2. Lęk może występować w różnych sytuacjach i kontekstach, a nie tylko wobec konkretnych osób czy miejsc. Dziecko może doświadczać lęku w szkole, w domu, podczas spotkań towarzyskich itp.

    3. Dziecko może doświadczać różnych objawów fizycznych, takich jak ból brzucha, nudności, bóle głowy, przyspieszone tętno czy pocenie się.

    4. Lęk często utrzymuje się przez dłuższy czas i może wpływać na codzienne funkcjonowanie dziecka, zarówno w domu, jak i w szkole.

    Nieśmiałość u dziecka:

    1. Nieśmiałe dziecko może czuć się niekomfortowo, gdy jest w otoczeniu osób, których dobrze nie zna.

    2. Nieśmiałość objawia się jako unikanie kontaktów z rówieśnikami i trudności w nawiązywaniu nowych znajomości.

    3. Nieśmiałość może być bardziej zauważalna w określonych sytuacjach, np. podczas prezentacji przed grupą czy podczas zabawy z nowymi dziećmi.

    4. Wielu dzieci przechodzi okres nieśmiałości, który z czasem mija, gdy nabiorą większą pewność siebie.


    Podsumowując, zarówno lęk, jak i nieśmiałość są naturalnymi doświadczeniami dziecięcymi, ale jeśli istnieje potrzeba wsparcia dziecka w radzeniu sobie z tymi uczuciami, warto zasięgnąć fachowej pomocy. Ważne jest, aby stworzyć dziecku przyjazne środowisko, w którym będzie mogło rozwijać swoją pewność siebie i umiejętności społeczne.

  • Wstęp do neuropsychologii

    Wstęp do neuropsychologii

    Neuropsychologia kliniczna to subdyscyplina psychologii klinicznej, która rozwija się na pograniczu neuronauk (m.in. takich jak: neurologia, psychofizjologia, neurobiologia poznawcza, nerofizjologia).1 Jako nauka bada relacje zachodzące między stanem mózgu a przebiegiem złożonych procesów psychicznych. Stara się wyjaśnić wzajemne zależności zachodzące między strukturą i funkcją mózgu a psychiką. W praktyce oznacza to, iż jest dziedziną zajmującą się związkiem pomiędzy funkcjonowaniem mózgu a zachowaniem człowieka. Odpowiada na pytanie: czy i w jaki sposób na podstawie danych behawioralnych można wnioskować o stanie mózgu (czyli jak zmiany neuronalne odzwierciedlają się w zmianach zachowania człowieka).2

    Wyodrębnianie się neuropsychologii klinicznej jako samodzielnej dyscypliny badań było procesem długotrwałym, który w początkowych etapach rozwoju ściśle wiązał się z neurologią kliniczną. To powiązanie z neurologią na dosyć długi okres wyznaczyło granice obszaru badawczego neuropsychologii klinicznej, skoncentrowanej na opisie wybiórczych zaburzeń w przypadkach ogniskowych uszkodzeń mózgu. Erę diagnozy lokalizacyjnej zakończył postęp w technologii nieinwazyjnych badań mózgu, który zmodyfikował wiedzę o związku między mózgiem a psychiką. Te przełomowe zmiany technologiczne zapoczątkowane w latach 70-tych XX wieku umożliwiające neuroobrazowanie struktur mózgowia otworzyły drogę do weryfikacji starych i formułowania zupełnie nowych poglądów i koncepcji neuropsychologicznych opartych na dowodach naukowych.3

    Współczesna neuropsychologia z całym dorobkiem metodologiczno-diagnostycznym ma obecnie zdecydowanie bardziej niż dawniej interdyscyplinarny charakter (rys1).4

    Rozszerzył się bowiem znacznie zakres zagadnień objętych diagnozą neuropsychologiczną w stosunku do tradycyjnego opisu behawioralnych konsekwencji tzw. ogniskowych uszkodzeń mózgu. Obecnie do obszaru diagnostyki neuropsychologicznej zalicza się również przypadki rozsianych uszkodzeń mózgu, ocenę stanu funkcjonowania mózgowia u osób z psychozami, ocenę mózgowych dysfunkcji w ontogenezie, dziedzinę neuropsychologii sądowej, problemy stanu pacjentów m.in. ze schorzeniami somatycznymi i uzależnieniami.5Istotą neuropsychologii „dziś” jest opis dysfunkcji poznawczych i zachowania w kategoriach ich podłoża neurobiologicznego oraz zmiennych pozamózgowych.6 Interpretacja wyników badań neuropsychologicznych stanowi punkt wyjścia do stworzenia programu rehabilitacji funkcji poznawczych dla pacjenta i do podjęcia pracy psychoedukacyjnej z jego bliskimi lub opiekunami. Uświadomienie osobom zajmującym się ludźmi doświadczającymi zaburzeń poznawczych, emocjonalnych czy osobowościowych na skutek różnych dysfunkcji mózgu, w jaki sposób przebiega choroba, jaki jest aktualny stan badanego stanowi jeden z niezbędnych elementów w procesie leczenia i rehabilitacji tychże osób. Pozwala bowiem zrozumieć niektóre zachowania chorego, przybliżyć jego sposób pojmowania świata oraz umożliwia przekazanie wiedzy na temat adekwatnego reagowania w określonych okolicznościach. Oprócz tego wyniki badań neuropsychologicznych mogą być jednym ze sposobów oceny skuteczności leczenia. Ponadto stanowią niejednokrotnie jedną z podstaw orzekania o częściowej lub całkowitej niezdolności chorego do pracy zawodowej. Jest pomocne a czasami wręcz niezbędne w różnicowaniu chorób (zwłaszcza neurodegeneracyjnych tj. np. otępienia) o podobnym obrazie zaburzeń poznawczych i neuropsychiatrycznych.7

    Rysunek 1. Obszar badawczy neuropsychologii klinicznej z uwzględnieniem powiązań z innymi, pokrewnymi dziedzinami – schemat

    Celem każdego badania neuropsychologicznego jest szeroko rozumiana diagnoza, planowanie dalszego postępowania z pacjentem oraz ocena skuteczności takich działań. Na jego podstawie psycholog/neuropsycholog dokonuje oceny poszczególnych funkcji poznawczych (pamięci, procesu uczenia się, aspektów językowych, zdolności wzrokowo-przestrzennych, myślenia, uwagi, praksji i tzw. funkcji wykonawczych) i uzyskuje w ten sposób profil powyższych deficytów. Uwzględnia się tu również stan emocjonalny pacjenta i jego cechy osobowościowe, motywacje. Jest to wysokospecjalistyczne badanie dodatkowe, które przeprowadza się z reguły, gdy wyniki innych badań nie przyniosły oczekiwanych rezultatów a w diagnostyce przesiewowej zaburzenia poznawcze są nieuchwytne. 8

    Wyróżniamy cztery rodzaje diagnozy neuropsychologicznej:

    • nozologiczną – jej celem jest ułatwienie lekarzowi rozpoznania bądź wykluczenia

    konkretnej choroby czyli weryfikacja wstępnego rozpoznania;

    • lokalizacyjną – na podstawie której dokonuje się przypuszczalnej lokalizacji

    uszkodzenia mózgu w oparciu o specyfikę problemów poznawczych;

    • funkcjonalną- która polega na ocenie funkcji psychicznych i zachowań człowieka,

    określeniu które z nich pozostają w granicach normy, a które wykazują od niej istotne odchylenia, przedstawieniu ich jakościowej i/lub ilościowej charakterystyki oraz wyjaśnieniu ich mechanizmów psychologicznych;

    • ekologiczną – jej celem jest rozpoznanie zaburzeń, które mają wpływ na życie

    codzienne pacjenta. Diagnosta zwraca w tego typu diagnozie uwagę nie tylko na dane psychometryczne, ale przede wszystkim koncentruje się na obserwacji badanego (w tym poza gabinetem), zbiera informacje o funkcjonowaniu pacjenta od osób z jego najbliższego otoczenia. Określa przewidywany zakres działań pacjenta oraz jego możliwe sposoby radzenia sobie w zmienionej przez chorobę rzeczywistości.

    W zależności od potrzeby i możliwości stosuje się podejście psychometryczne, kliniczno-eksperymentalne lub mieszane.9

    Podsumowując dotychczasowe rozważania na temat roli neuropsychologii i neuropsychologa w kontekście niesienia pomocy pacjentom badanie neuropsychologiczne przeprowadza się najczęściej:

    – gdy zlecił takie badanie lekarz (głównie psychiatra, neurolog, geriatra, neurochirurg, ale mogą to być również inni specjalista tj. endokrynolog, kardiolog, pulmonolog, onkolog i in.);

    – gdy zasugerował taką potrzebę pacjentowi psychoterapeuta;

    – na prośbę pacjenta, gdy ma on trudności w codziennym funkcjonowaniu, a przyczyna tego problemu nie została zdiagnozowana przez innych specjalistów;

    – na prośbę rodziny pacjenta, jeśli badany wyrazi zgodę na takie badanie i istnieją wskazania do przeprowadzenia diagnostyki neuropsychologicznej;

    – po przebyciu urazów mózgu, chorób mózgu, operacji mózgu, po których konieczna jest rehabilitacja pacjenta w celu określenia profilu zaburzeń neuropsychologicznych;

    – kontrolnie, jeśli pacjent miał już przeprowadzone takie badanie w przeszłości i są wskazania do jego ponownego wykonania;

    – na zlecenie sądu;

    – na potrzeby badań naukowych.

    Na badanie neuropsychologiczne koniecznie powinno się przynieść ze sobą, do wglądu, dokumentację medyczną (m.in. wypisy ze szpitali, opisy badań neuroobrazowych (np. TK, RM, PET, SPECT, fMRI), opisy innych badań np. EEG, kserokopie historii dotychczasowego leczenia z przychodni specjalistycznych, opinie psychologiczne (jeśli pacjent takie posiada).

    mgr Ewa Wachowska

    1 Pąchalska M., Kaczmarek B.L.J., Kropotov J.D. (2014), Neuropsychologia kliniczna. Od teorii do praktyki, Warszawa PWN, s. 2

    2 Barczak A., Badanie neuropsychologiczne w diagnostyce otępień, Medycyna po Dyplomie, s. 12

    3 Herzyk A.(2012) Wprowadzenie do neuropsychologii klinicznej, W-wa, Scholar, s. 35-36

    4 Jodzio K. (2011) Diagnostyka neuropsychologiczna w praktyce klinicznej, W-wa, Difin S.A., s. 19-53

    5 Borkowska A., Szepiatowska E.M. red. (2000), Diagnoza neuropsychologiczna. Metodologia i metodyka., Lublin, Wydawnictwo UMCS,

    s. 24

    6 Barczak A., Badanie neuropsychologiczne w diagnostyce otępień, Medycyna po Dyplomie, s. 12

    7 Sitek E. , Sołtan W., Sławek J. (2011), Rola neuropsychologa w diagnostyce i leczeniu choroby Huntingtona, Postępy Psychiatrii i Neurologii

    20(1), s. 23-31

    8 Barczak A., Badanie neuropsychologiczne w diagnostyce otępień, Medycyna po Dyplomie, s. 12

    9 Jodzio K. (2011) Diagnostyka neuropsychologiczna w praktyce klinicznej, W-wa, Difin S.A., s. 19-53